Lębork w Powojennej Polsce
Wyzwolenie Lęborka nastąpiło w sobotę 10 marca 1945 roku w godzinach wieczornych, w ramach operacji pomorskiej. Realizując zadania trzeciego etapu operacji, wojska lewego skrzydła II Frontu Białoruskiego pod dowództwem generała lejnanta Aleksego Panfiłowa kontynuowały od zachodu działania zaczepne w kierunku Trójmiasta. Po opanowaniu Słupska oddziały pancerne i zmotoryzowane rozwinęły gwałtowne natarcie w kierunku wschodnim i nie pozwalając nieprzyjacielowi oderwać się w ślad za jego ariergardami, przeprawiły się przez Łupawę, złamały opór Niemców na przedpolach miasta i uderzyły na Lębork.
Próby zdobycia bronionego miasta z marszu nie zakończyły się powodzeniem. Natarcie powiodło się dopiero 9 marca w godzinach popołudniowych, kiedy do rejonu Lęborka podeszły czołowe oddziały 19 armii, 18 brygada pancerna, 2 brygada zmotoryzowana i 102 dywizja piechoty; siły te wspierane ogniem artylerii i uderzeniami lotnictwa 4 armii powietrznej złamały opór nieprzyjaciela na zachodnich krańcach Lęborka i wkroczyły do centrum miasta. W walkach o Lębork i ziemię lęborską brała również udział Pierwsza Polska Brygada Pancerna im. Bohaterów Westerplatte.
Tworzenie administracji państwowej w Lęborku miało przebieg odmienny od pozostałych obwodów Pomorza Zachodniego.
W okresie tym ziemia lęborska należała do III Okręgu Ziem Odzyskanych. Pierwszą grupę wysłał do Lęborka Komitet Wojewódzki PPR w Bydgoszczy. Wieczorem 9 kwietnia 1945 roku, w poniedziałek, pierwsi pionierzy wywodzący się z Łodzi - stąd też do grup tej przylgnęła nazwa „szturmówki łódzkiej" - zgłaszają się w Lęborku do komendantury wojennej znajdującej się w budynku przy alei Wolności nr 71. Przyjmuje ich komendant wojenny okręgu Lębork, major Kożurin. Grupa operacyjna zajmuje obiekt przy alei Zwycięstwa nr 69.